Ara

Çocuklarda Planlama Becerisi

Değerli velilerimiz,

Bir sömestr tatilinin daha sonuna geldik. Zor ve meşakkatli geçen ilk dönem serüvenimizin en büyük destekçileri olarak, sizlere teşekkür ederek söze başlamak isteriz.

Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Birimi olarak, ikinci yarıyıla çocuk gelişiminde önemli bir gelişim alanı olan, planlama becerisinin geliştirilmesinde önerilerimizi paylaşacağımız yazıyı siz sevgili velilerimiz için derledik.

Peki nedir planlama becerisi ve bu kıymetli beceriyi geliştirirken dikkat etmemiz gereken hususlar nelerdir? Birlikte inceleyelim.

“Planlama becerisi, gündelik hayatta farkında olmadan yaptığımız işlerin pek çoğunda kullandığımız bir beceridir. Bir problem ile karşılaştığımızda uygun çözüm yolları bulabilme, strateji geliştirebilme, problemin çözümünü değerlendirebilme ile ilgili zihinsel işlemlerin bütünüdür.” Çocukların okul, ev ve sosyal hayatlarını planlayabilmeleri; bunun yanı sıra, sorumluluklarını ve aktivitelerini düzenleyebilmeleri için de gerekli olan bu alt alan, aynı zamanda çocukların akademik hayatlarında da büyük önem taşır. Okuduğu bir problemin işlem önceliğine karar vermek, doğru çözüm yollarını bulmak, neden sonuç ilişkisi kurabilmek için de planlama becerisine ihtiyaç duyarız. Planlama becerisi zayıf olan bireyler, karar vermede güçlük yaşama, yaptığı işlerde eylemin sonuçlarını görmekte zorlanma, işler karmaşıklaştığında yeni plan yapmakta zorlanma gibi pek çok konuda güçlük çekebilirler. Çocuklar bu beceriyi kazandıklarında okul, ev ve sosyal hayatlarını da kaygılanmadan düzenleyebilecekleri bir beceriyi öğrenmiş olurlar.

Çocukların planlama becerisinin geliştirirken;

● Çocuğunuza öncelik planlaması yapmayı öğretin. Birlikte, oluşturacağınız bir tablo yardımı ile, o gün ve haftada yapmak istediği şeylerin bir listesini çıkartabilir ve yaptıklarının yanına işaretler koyabilirsiniz.
● Çocuklarınızın planlama becerisini geliştirirken, siz de onlara model olmalısınız. Örneğin, işe giderken her sabah geç kalıyor, çocuğunuzu okuldan alırken vaktinde almakta zorlanıyorsanız çocuğunuz da bu durumu normalleştirecektir.
● Gündelik yaşamlarında çocuklarınıza ufak sorumluluklar vermek, planlama becerisinin gelişmesine katkı sağlayacaktır. Bu küçük alıştırmalara öncelikle ev süreçlerinizde başlayabilirsiniz. Ancak bu noktada dikkat edilmesi gereken en önemli husus; verilen sorumlulukların çocuğunuzun gelişim düzeyine ve becerilerine uygun olmasıdır. Çocuğunuza, yapabileceğinden fazla sorumluluk vermek çocuğunuzun özgüvenini olumsuz yönde etkileyecek ve yetersizlik algısı yaşamasına neden olabilecektir.
● Evde birlikte yaptığınız aktivitelerde planlamayı, ebeveynler olarak sadece siz yapmayın, birlikte konuşun, çocuğunuzun da fikrini alın. Yapılan etkinliğin ne kadar süreceği ile ilgili çocuğunuzu bilgilendirin. Bu bilgi paylaşımı çocuğunuzun doğru planlama becerisi geliştirmesini nasıl yapılandırması gerektiğine iyi bir örnek olacaktır.
● Zorlandığı bir konu olduğunda hemen siz çözmeye çalışmayın, çocuğunuzun soruna yönelik çözüm yolları üretmesine izin verin. Bulduğu çözümlerin sonuçlarını birlikte değerlendirin, en uygun çözüm yolunu bulması ve uygulaması ile ilgili çocuğunuzu yüreklendirin. Pozitif geri bildirimlerle süreci destekleyin.
● Çocuğunuza bir takvim hediye edin. Takvimde özel ve önemli günleri birlikte işaretleyin. Doğum günü ya da farklı özel günleriniz ile ilgili önceden birlikte bir plan yapın.
● Gün içerisinde yapacağınız bireysel işlerinizi çocuklarınızla da paylaşın, sizden gördüklerinde, onlar da kendi işlerini planlamayı öğrenmeye daha kolay başlayacaklardır.
● Çocuğunuzla, bir iş veya etkinliğe başlamadan önce zihninde tasarlama nasıl yapılmalarıdır, bu konu ile ilgili minik egzersizler yapın.
● Okuduğunuz hikayeleri çocuğunuza anlattırın. Anlatırken onlara sorular sorun, hikayede ki durumlar faklı olsaydı hikayenin nasıl gelişeceğini anlatmasını isteyin.
● Odasını, masasını, oyuncaklarını toplama sorumluluğu verin. Çocuklarınız onlara verdiğiniz görevleri yerine getirmediğinde, sonuçlarının sorumluluğunu ancak bu şekilde almayı öğrenebilirler. Örneğin, ödevini yapmadığında, arkadaşlarına ve öğretmenine karşı mahcup olmasın diye, ödevini onun yerine siz yapmayın. Bunun yerine ödevini ve zamanı planlayabilmesi için çocuğunuzu destekleyin.
● Çocuğunuz becerilerini geliştirirken sabırlı olun, yapabildiklerinde takdir edin. Süreçteki motive edici tutumunuz yapabileceklerine olan inançlarını arttıracaktır.

Planlama becerisi gelişmiş çocuklar yetiştirebilmek umuduyla…
Keyifli, eğlenceli ve başarılarla dolu yeni bir yarıyıl geçirmek dileklerimizle…

Deha Koleji Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi